İçgörü

Coronavirus günlerinde sosyal yaşam, internet ve ekonomi

0

Hiç şüphe yok ki gündemimizin en önemli konusu şu an coronavirus pandemisi. Öyle ki benim bu yazıyı sizlere hazırladığım 21 Mart 2020 tarihinde tüm dünyadaki toplam onaylanmış vaka sayısı 275.434 ve maalesef ölüm sayısı da 11.399. Üstelik tespit edilemeyen, ayakta iyileşen vakarın da olduğu biliniyor. Hepimizi korku ve endişe içinde evlerde kalmaya ikna eden bu salgının elbette ki çok önemli sosyal etkisi oluyor. Bu etki de internet üzerinden doğrudan gözlemlenebiliyor. Sizlere kısaca bu etkilerden bahsedeceğim.

Tüm dünyada coronavirus ile mücadele etmenin en etkili yolları evde kalmak, sosyalleşmemek ve sosyal mesafe olarak ön plana çıktı. Türkiye’de de #evdekal (veya #StayAtHome) hareketi ile insanlara dışarı çıkmaması ve kalabalıklara karışmaması hatırlatıldı. Moovit’in 15 Ocak verilerini baz alarak oluşturduğu endekse göre, Türkiye’de ilk vakanın açıklandığı tarih olan 11 Mart tarihinden itibaren üç büyük ilde toplu taşıma kullanma oranlarında çok hızlı bir azalma oldu. 20 Mart 2020, Cuma gününde İstanbul’da toplu taşıma kullanan kişi sayısı 15 Mart 2020’dekinin %42 azıydı. Bu çok ciddi bir düşüş peki yeterli mi?

Salgının riskini azaltabilmek için birçok kurum evden çalışma sistemine geçti. Birçok iş kolunda çalışanların işlerini yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu iki şey var: bilgisayar ve internet. Toplantılar bir araya gelmeyi mecbur kılan neredeyse tek olguyken, salgın döneminde toplantılar da online platformlara aktarıldı. Öyle ki uzaktan ekiplerin organize olmasına olanak sağlayan Microsoft Teams bir haftada 12 Milyon kullanıcı kazandığını açıkladı.

Coronavirus’ün tüm dünyadaki genel etkilerinden bahsedecek olursak, ekonomik, siyasal, eğitim üzerine çok önemli etkiler dikkat çekiyor. Öncelikli olarak sosyal hayatımız derinden etkilendi. Sosyalleşme anlayışımız şu an yeni bir biçim alıyor. İş saatlerinin yanı sıra sosyalleşme saatleri de eve taşınınca arkadaş ve aile buluşmaları görüntülü konuşma servisleri üzerinden sağlanmaya başlandı. Veya dışarda etkinliklere, kurslara ya da spora gidemeyen insanlar bu etkinlikleri evden yayınlar aracılığı ile sürdürmenin peşine düştü. Dünyada birçok orkestra, müze, üniversite ücretsiz olarak içeriklerini internetten sunmaya başladı. Vodafone ‘’Freezone Stüdyo’’ ile online konser etkinliği düzenliyordu. Özellikle bu coronavirus sonrası bu tip konser ve etkinliklerin artacağı düşünülüyor.

Tabii herkesin internet kullanımını arttırmış olması, internet ağlarını da zorlamış durumda. Netflix ve YouTube Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde artan internet kullanımını azaltmak için yayın kalitelerini düşürerek daha düşük çözünürlükle yayın yapacak.

İnternet’in bilgi alma, iş yapma, alışveriş yapma gibi işlevlerine sosyalleşme de coronavirus pandemisini atlattıktan sonra dünyanın yeni bir döneme geçeceği ve dijitalleşmenin hızlanacağı çok konuşulan konular arasında.

Global ekonominin coronavirus ile mücadelesi

Coronavirus’ün ekonomik etkilerinden bahsedecek olursak da bu salgının dünya tedarik zinciri üzerinde 300 Milyar doların üzerinde bir etkisi olacağı düşünülüyor. Çin’in azalan talebinin sonucunda OPEC fiyatlarda düşüş açıkladı. Bu düşüşün etkilerini de ülkemizde hemen gördük. Benzin ve motorinin pompa fiyatları hemen düştü. Normalde indirimler sevindirici haberlerdir fakat bu sefer durum farklı. İndirimin nedeni üretimin dünyanın en büyük üreticisi olan Çin’in talebinin azalması. Bu haber üretimin de azalacağı anlamına geliyor. Öte yandan 28 Şubat’ta borsalarda çok ani bir düşüş yaşandı. Öyle ki 2008 krizinden beri dünyanın gördüğü en sert düşüş bu oldu. Öyle ki 14 Mart’ta New York borsası güne yüzde 7 düşüşle başlaması nedeniyle bir süreliğine işlem almayı durdurdu.

Salgının tatil ve seyahat endüstrilerindeki potansiyel etkisi henüz tam olarak ortaya konmasa da çok büyük etkileri olacağı açık. Şu an birçok ülke başka ülkelere sınırlarını kapattı ve birçok uçuş durduruldu. ABD’nin Avrupa’dan uçuşları iptal etmesi de piyasaları olumsuz etkileyen en önemli unsurlardan biri oldu.

Coronavirus pandemi olarak hızla yayılırken, teknoloji, moda ve spor alanındaki küresel konferanslar ve etkinlikler iptal ediliyor ya da erteleniyor. Bu süreçte markalar da yeni lansmanlarını sessiz gerçekleştirmeyi tercih edebiliyorlar.

Öte yandan online alışverişin -özellikle market ürünlerinde- patlama yaptığını söylesek yanlış olmaz. Milli gururumuz olan Getir, bir taraftan siparişlere yetişmekte zorlanırken bir taraftan da olumsuz koşullara yenilikçi çözümlerle tepki verdi. Siparişlerde ‘‘kapıya bırak’’ seçeneği ile hem çalışanlarının hem de kullanıcılarının sağlığını ciddiye aldığını gösteren güzel bir hamleydi. Amerika’da da Amazon, coronavirus nedeniyle artan talebe yetişebilmek için dağıtım personelini arttırma yoluna gitti ve 10.000 yeni personel alacağını duyurdu.

Coronavirus pandemisinin global ekonomideki etkilerini McKinsey’in raporundan hareketle toparlayacak olursak, büyük ölçekli karantinalar, seyahat kısıtlamaları ve sosyal mesafeyi arttırma çabamız tüketicilerin ve şirketlerin harcamalarında ciddi bir düşüşe neden olacak bir ekonomide bir durgunluk yaratacak. Fakat talebin azalması ve karantina durumu işten çıkarmaları kaçınılmaz hale getirecek ve işsizlik rakamları yükselecek. Yükselen işsizlik de talepteki düşüşü arttırabilir. Bu zincirleme olaylar bazı firmaların mali sorunlar yaşamalarına ve bu sorunun bankacılık ve finans sektörüne sıçraması ihtimalini de doğuruyor. Sonuç olarak tüm dünyada ciddi daralma ihtimali ile karşı karşıyayız. Devletlere ve hükümetlere bu konuda ciddi görevler düştüğünü de söylemekte fayda var.

Google verilerine göre Türkiye coronavirus’e nasıl bir cevap veriyor?

Hepimiz sosyal medyada tanıdığımız, sevdiğimiz ya da herkesin tanıdığı kişileri takip ediyoruz. Dolayısı ile çevremizdeki insanların coronavirus pandemisine nasıl tepki verdiğini biliyoruz. Ya tanımadığımız insanlar? Türkiye’nin geneli bu konuda nasıl tepki veriyor.

Fakat Google arama verileri herkesin verilerini bize sunduğu için çok kapsayıcı oluyor. Bu yüzden gelin son olarak aramalara bakalım.

Türkiye’de ilk coronavirus vakasının açıklandığı gün olan 11 Mart 2020 tarihinde en sık yapılan aramaların son dakika haberlerine ulaşmak için yapıldığını görüyoruz. Sonrasında okulların tatil edilmesiyle okulların tatil edilmesi ve ulaşım firmaları aramalarının arttığını da görüyoruz. Fakat özellikle futbol müsabakalarının olduğu günler aramaların büyük çoğunluğu futbol takımlarımıza kayıyor. Belki de bu yüzden liglerin Türkiye’de ertelenmesi biraz gecikti.

Toparlayacak olursak, dünya çok ender karşılaştığı bir acil durum ile karşı karşıya. Öyle ki her yerde gündem coronavirus pandemisi. Amerika-Çin ticaret savaşları ya da Ortadoğu’daki yüksek tansiyon şimdilik unutulmuş durumda. Tüm piyasalarda ani düşüşler ve panik söz konusu. Fakat bir taraftan daha dijital bir anlayış dünyaya egemen oluyor ve mesafelerin önemi azalıyor. Bütün umudumuz pandeminin en hızlı şekilde kontrol altına alınıp atlatılması ve minimum kayıpla bu sürecin atlatılması. Bu sürecin sonunda belki de tüm dünyada bu tip krizler için ön protokoller oluşturulur ve bir dahaki kriz çok daha kolay atlatılır.

EntreCom yeni kampanyasının fitilini ateşledi

Önceki İçerik

16 Mart 2020 haftası girişim ve teknoloji gündemi

sonraki içerik

Beğenebileceğiniz içerikler

Yorumlar

Bir Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir